OTTERSPOREN
(Ottertracks)
| 03 - De polder Otterspoor - Broek |
|
|
|
|
||
| Last update 12-08-11 | terug naar homepage |
02 - Het gebruik & de spreiding van de naam Otterspoor
Het grootste deel van het gebruik van de naam Otterspoor was geconcentreerd langs de rivier de Vecht in het gebied van Maarssen tot Breukelen in de Provincie Utrecht. Dat blijkt ook uit de hoofdstukken van dit schrijven. (ca. 6 Km van Breukelen naar Maarssen en ca. 10 Km van Maarssen naar Utrecht.) Zo was er in het verleden sprake van een gebied Otterspoor (01), Een moerasplant Otterspoor (01), een Otterspoor - broek (polder 03), Een Otterspoordam en sluis (04), een Otterspoor hoefslag (belasting 05), een Otterspoor dorp (06) en een Buitenplaats Otterspoor (07).
In de huidige tijd heeft de naam Otterspoor in dit gebied een aantal andere toepassingen gekregen.
- De Kinderboerderij Otterspoor gelegen in het wijkpark Reigerskamp in Maarssenbroek, langs de A2 tussen Breukelen en Utrecht. De kinderboerderij geeft een blad uit met de naam ‘Otterspoor Nieuws’.

Van website kinderboerderij Otterspoor, luchtfoto Google Earth + kaart met kinderboerderij
- De weg Otterspoorbroek, een weg tussen de Vecht en het Amsterdam - Rijn kanaal en ca. halfweg tussen Maarssen en Breukelen.


Kaart Google Earth
- De straat ‘Otterspoor’ in Breukelen
- De flat ‘Otterspoor’ in de straat Otterspoor in Breukelen.

Buiten dit beperkte gebied is er binnen Nederland;
- De Otterspoorlaan in de stad Utrecht.

H.J.T. Otterspoor, auteur van dit schrijven
- Het blad Otterspoor van het Otterpark Aqua Lutra wat na enige tijd van naam is veranderd. Het park is 1/1/2003 overgenomen door het dierenpark Aqua Zoo in het recreatiegebied Groene Ster bij Leeuwarden in de Provincie Friesland.

Blad Otterspoor
Buiten Nederland
- Het patent land (100 morgen) Otterspoor met het buitenhuis Otterspoor in het huidige Harlem op Manhattan eiland (08)
- Een opvallend gebruik van de naam Otterspoor is die in het boek;
Fenwomen: a portrait of women in an English village door Mary Chamberlain
Een boek over het leven van vrouwen in de dertiger jaren in een dorp in de buurt van Kings Lynn. Via een artikel van Karen Sayer van de Universiteit van Luton heb ik contact gekregen met Professor Mary Chamberlain. Zij gaf aan dat Gladys Otterspoor, 83 Jaar en Ethel Otterspoor 11 jaar pseudoniemen waren die zij ontleend had aan namen in East Anglia, Norfolk en in dit geval Kings Lynn.
De naam is ontleend aan -voor zover mij bekend- de enige familie Otterspoor die hun leven hebben doorgebracht in Engeland. Dit waren Cornelis Jacobus Josef Otterspoor die in Augustus 1914 in Kings Lynn trouwde met Dora Large. Hun 3 kinderen werden in Engeland geboren.
Het gebruik –en met name de schrijfwijze- van de naam Otterspoor is door de eeuwen blijkbaar niet altijd makkelijk geweest. De naam is vele malen verkeerd geschreven en er komen nog steeds nieuwe verschrijvingen naar boven.
Tot nu toe zijn de volgende verkeerde spellingen aangetroffen;
Otter Spoor, Ottenspoor, Ottorspoor, Hotterspoor, Otterspoir, Otterspoon, Otterspor, Ockterspoor, Oosterspor , Otterspon (Amsterdams archief )
Opperspoor, Oosterspoor, Offerspoor, Otterspoort, Otterspeer, Otterspeen, Otterspoel, Ottersporen, Otterspier, Otterspogh, otterspooor, (Rotterdams archief)
Otterpeer, Otterpoor, Ottespoor, Ottospeer, Ottespeer, Ottenspeer, Oterspeer , Otterspreer, Ottersprong, 't Otterspoor , Ottersphoor (Internet)
Ottersper, Ottospoor, Otterspeur, otterspoer, otterspoors, ottersspoor , otterspoior, Atterspoor , Ootterspoor, Oosterpoort, Oosterpoor, Otterspheer , Olterspoor (diversen)
Bij de interpretatie van de naam Otterspeer kunnen vraagtekens gezet worden, aangezien het slechts een foutieve spelling is!
- In het woordenboek over Hollandse namen door A.E.J. swaen word gesteld dat de naam Otterspeer voortkomt uit het dierenrijk en tevens voortkomt uit een beroep. De naam Otterspoor komt in het woordenboek niet voor.
- Een ander woordenboek stelt dat de naam Otterspeer een pseudoniem is voor Ottervanger.
De spreiding van de Otterspoors
De eerste man die zich (van) Otterspoor noemde moet gewoond en gewerkt hebben in het gebied Otterspoor of in de aangrenzende polder Otterspoor -Broek langs de rivier de Vecht. Hoe oud de naam Otterspoor voor dit gebied langs de Vecht was is niet bekend. De polder Otterspoor -broek stamt uit de elfde eeuw.
Tot nu toe zijn mij voor de 17e eeuw slechts enkele mensen met de naam Otterspoor bekend, voornamelijk geboren in de 14e eeuw of begin 15e eeuw. Bovendien zijn het personen in uiteenlopende plaatsen.
- Belgie, Gent, Claeys Smeeds was in 1400 gehuwd met Kateline Otterspore. Haar broer Zeger was in 1401 borg voor Simoen Otterspore, die in 1420 borg was voor janne de clerc (02.1)
- Belgie, Petegem bij Knokke, Zegher Otterspoere erkende dat de herstellingskosten van het huis "tScheminkel", gelegen te Petegem bij Knokke en waarin hij woonde, betaald werden door Willem Pietersenne omdat het zijn eigendom was - 14 december 1408. (02.1.1)
- Belgie, Sint- Niklaas, Jan de Keyser, Pieter van Luevene en consoorten, vinderen van Sint-Niklaas, rapporteren dat op 30 oktober ll. Segheren Otterspoer de som van 5 schelling groten en 1 ton van 3 groten schuldig was aan de vrouw van Jan Heerenbout. Kosten: 16 groten. Borg: Wouter de Croec. – 2 mei 1409. (02.1.2)
Het is aannemelijk dat Simoen Otterspore gerelateerd is aan broer en zus Zegher(en) en Kateline.
- Amersfoort, Heijnrick Engbertsz verzoekt in 1464 Burgerrechtverlening, hij is behilict aen Aleijden Heijnrick Otterspoers dochter. (02.3)
- Delft, -Otterspoer, Theodoricus Arnoldusz. was notaris in Delft 10/12/1489. (02.3a)
- Diemersbroek (grenst praktisch aan Oudewater en Woerden) 4/11/1400 Johan v/ Heede en Johan v/d Heede Andriesz. treden op voor hun nicht Erckenraet Johan Eggartsdr, die van het Kapittel van Oudmunster te Utrecht in levenslange pacht neemt 5 morgen land in een Hoeve van 16 morgen in Diemersbroek, belendende boven Harman Harmansz Passaert en beneden Johan Otterspoer (02.4)
Johan Otterspoer zal een boer zijn.
- Leiden, Fye weduwe van Simen die Wesemaker draagt voor schout en buurlieden in de lande van Vliet over aan Ghisebrecht Jan Otterspoerssoen tbv 't convent van de 11000 maagden van de St. Augustijnsorde 't Oudewater, de helft van 12 Morgen land in ratelis d.d. 29-1-1423. (02.5)
- Leiden, Necrologium klooster Marienpoel, Jutte Gysbertsdochter Otterspoer overleden 1475, out 75Jr. (02.6)
Jutte is waarschijnlijk een dochter van Ghisebrecht Jan Otterspoerssoen.
- Utrecht, - Burgers stad Utrecht 1306 – 1579.
- Otterspoor, Reynaer 1380 AT 1/227/84r, burgerschap ontnomen.
- Otterspoor, Splinter 1396 -B- 10r, 1448 -B- 56v, 1449 -B- 103r1.
- Otterspoor, Henric 1434. bron -B- 57v, 1434/35 KAM 16r.
De historie van de grootste stamboom Otterspoor – iedere levende Otterspoor in de wereld maakt er deel van uit- gaat in lijn verder terug dan deze ‘losse’ Otterspoors en begint naar mijn inschatting ca. 1290 in Montfoort met als bron Breukelen en een relatie naar Breukelen. Montfoort ligt dichter bij Jutphaas dan bij Breukelen. (02.7)
De familie Otterspoor moet zich –uitgaande van Kerkmeester Splinter Otterspoor in 1425- voor 1400 gevestigd hebben in Jutphaas. De gegoede boerenfamilie Otterspoor wordt ook genoemd als een van de oudste families van Jutphaas (02.8)
Vanuit Jutphaas beperkte het gros van de spreiding voor 1650 zich in eerste instantie tot de directe omgeving, met name Schonauwen inclusief de Knoesterpolder, Oud Wulven en Utrecht. Toch trekken enkele meer avontuurlijke Otterspoors dan al verder weg.
Aert Aertsz Otterspoor naar Nieuw Amsterdam, Jacob Aertsz Otterspoor naar Obdam bij Alkmaar, Egbert Anthonisz Otterspoor naar den Haag, Egbert Willemsz Otterspoor naar Amsterdam en opmerkelijk is, dat Jacob Splintersz Otterspoer in 1570 al in Nieuwpoort woont. Opmerkelijk omdat de grote stamboom Otterspeer (ook Otterspoor en de Koetel)), waarvan iedere levende Otterspeer in de wereld deel van uit maakt, ontstaan is in Nieuwpoort. Het is dus mogelijk dat Jacob Splintersz de stamvader is. (02.9)
Begin 17e eeuw zet de spreiding door naar Amersfoort, Vreeswijk en in de 2e helft van de 17e eeuw IJsselstein, Den Haag en Amsterdam.
Naast de trek naar de grotere steden verloopt de spreiding in de 18e en 19e eeuw in algemeenheid verder geleidelijk langs de rivieren door de provincies Utrecht en Zuid Holland, Noord Holland en in het begin van de 20e eeuw ontstaat er een tak in en rond Eindhoven.

Deel van kaart Provincie Utrecht in 1795 met midden links Montfoort (02.10)
De volkstelling 1947 van Nederland laat zien dat er op dat moment nog maar 87 Otterspoors in leven zijn, verspreid over de Provincies Utrecht (11), Gelderland (2), Noord Holland (17), Zuid Holland (48, voornamelijk in Den Haag en Rotterdam) en Noord Brabant (11).
De Otterspeers zijn veel talrijker, 295 personen voornamelijk verspreid over Zuid Holland (met grote concentraties in Rotterdam (135), Ouderkerk a/d IJssel (53) en Krimpen a/d IJssel (38), met enkele personen in Noord Holland (5), Gelderland (6) en Utrecht (1)

Kerkelijke indeling Provincie Utrecht geeft een beeld waar dopen voor mensen uit de polders mogelijk was.
De Beeldenstorm in 1566 zal mogelijk ook van invloed geweest zijn op de spreiding van de Otterspoors
In de 20e eeuw zijn er Otterspoors geëmigreerd naar Australië, Canada en de Verenigde Staten van Amerika (deels via Indonesië).